Waar moeten u en uw naasten op letten als u medicijnen tegen kanker gebruikt?

Cytostatica zijn medicijnen tegen kanker. U kunt deze op verschillende manieren innemen. Nadat ze in uw lichaam hun werk hebben gedaan, komen ze uw lichaam weer uit. Bijvoorbeeld via uw plas, poep, braaksel, zweet, bloed, speeksel en wondvocht. Dit kan schadelijk zijn voor mensen in uw omgeving. Hieronder leest u wat u kunt doen tijdens de behandeling. Deze informatie is ook belangrijk voor uw naasten.

Cytostatica zijn medicijnen die de groei van kankercellen remmen of stoppen. Daardoor kan de tumor kleiner worden of verdwijnen. Een behandeling met cytostatica wordt ook wel chemotherapie genoemd. U krijgt cytostatica via pillen, een drankje, een spuit, zalf of een infuus. Cytostatica gaan via uw bloed naar uw lichaamscellen.

De resten van cytostatica verlaten uw lichaam in de dagen na de behandeling via excreta. Zoals plas, poep, braaksel, zweet, bloed, speeksel, wondvocht en pus (etter, vocht dat ontstaat door een ontsteking). Cytostatica kunnen schadelijk zijn voor mensen in uw omgeving. Daarom is het belangrijk om goed op te letten bij het omgaan met excreta. Volg de adviezen van uw zorgverlener om uw omgeving te beschermen.

Uw zorgverlener vertelt u hoe lang de resten van de cytostatica in uw lichaam blijven en dus uit uw lichaam kunnen komen. Deze periode heet de risicoperiode of besmettingsperiode. In deze periode is het belangrijk dat mensen om u heen niet met uw excreta in contact komen. Hieronder leest u adviezen voor de risicoperiode.

(Intiem) contact tijdens de risicoperiode

Tijdens de behandeling met cytostatica mag u gewoon mensen aanraken. Zoals een hand geven, knuffelen, zoenen en vrijen. Het is niet zeker of er resten van cytostatica in sperma of in de vagina zitten. Gebruik daarom tijdens de risicoperiode en de week daarna een condoom bij het vrijen.

Let op!

Zolang u in de risicoperiode zit, is het belangrijk dat u dit vertelt aan iedereen die bij u thuis komt. Ook aan de huishoudelijke hulp en thuiszorg.

Probeer zoveel mogelijk zelf voor uw omgeving en uzelf te zorgen. Zo verkleint u de kans dat mensen bij u in uw omgeving in contact komen met uw excreta. Hieronder staan tips voor de risicoperiode.

Naar de wc gaan

Hieronder staat waar u op moet letten als u naar de wc gaat.

Tip: Print de poster en hang hem op bij de wc. Dat kan handig zijn voor u en uw naasten.

Overgeven

Wanneer u misselijk bent en denkt dat u gaat overgeven:

• Geef het liefst over in de wc. Spoel de wc daarna 2 keer door met de deksel dicht. Heeft uw wc geen deksel? Leg dan een celstofonderlegger met de plastic kant naar boven op de wc voordat u doorspoelt. Deze onderlegger zorgt dat er geen spetters uit de wc komen. Gooi de onderlegger na 1 keer gebruiken weg in een gesloten dubbele afvalzak.
• Lukt het niet om in de wc over te geven? Gebruik dan een plastic zak. Knoop de zak dicht en gooi deze weg in een aparte gesloten dubbele vuilniszak.
• Was uw handen goed na het overgeven en het opruimen van braaksel. Doe dit minimaal 30 seconden, met water en zeep. Droog uw handen met een schone handdoek.

Neem tijdens de risicoperiode maatregelen bij huishoudelijke taken, zoals het schoonmaken van de wc. Probeer zoveel mogelijk zelf te doen. Zo voorkomt of verkleint u de kans dat mensen om u heen in aanraking komen met cytostatica.

Hieronder staan adviezen voor schoonmaken, de was doen en beddengoed verschonen tijdens de risicoperiode. U hoeft zelf geen beschermende kleding te dragen, zoals nitril wegwerphandschoenen. Maar als anderen bij u schoonmaken, moeten zij dat wel doen. Gebruik dan nitril handschoenen die voldoen aan de NEN-EN 16523-1:2015+A1:2018. Deze laten geen cytostatica door.

Badkamer en wc schoonmaken

Volg de stappen in onderstaand document als u de badkamer en wc schoonmaakt.

Let op:

• Als u een blaasspoeling met BCG heeft gehad, gebruik dan chloor bij het schoonmaken van de badkamer en wc. Vraag het aan uw zorgverlener als u twijfelt over wat u moet gebruiken als schoonmaakmiddel.
• Gebruik al het wegwerpmateriaal dat u gebruikt maar 1 keer. Gooi het daarna weg in een dubbele gesloten afvalzak.

Tip: Print de poster en hang hem op bij de wc en de badkamer. Dat kan handig zijn voor u en uw naasten.

De was doen

Kleding, beddengoed, washandjes, handdoeken en schoonmaakdoeken kunnen besmet zijn met resten van cytostatica. Wasgoed is besmet als er excreta op zitten. Zoals bloed, speeksel, plas, poep, zweet, wondvocht, pus en braaksel. Hieronder leest u hoe u de was moet doen om te zorgen dat anderen niet in contact komen met deze resten.

Tip: Print de poster en hang hem op bij de wasmachine. Dat kan handig zijn voor u en uw naasten.

Beddengoed verschonen

Gaat u het bed verschonen? Volg dan de onderstaande stappen. Verschoont iemand anders uw bed? Zorg dan dat hij of zij behalve handschoenen ook een halterschort draagt.

Tip: Print de poster en hang hem op in de slaapkamer. Dat kan handig zijn voor u en uw naasten.

Let op!

Houd besmet wasgoed, zoals gebruikte schoonmaakdoeken en beddengoed, altijd uit de buurt van kinderen en huisdieren.

• Zijn de cytostatica op kleding gekomen? Trek de kleding direct uit en was deze meteen (zie ‘De was doen’ hierboven).
• Zijn de cytostatica op de huid gekomen? Was de huid direct met water en zeep. Doe dit minimaal 30 seconden, met water en zeep. Droog de huid met een schone handdoek.
• Zijn de cytostatica in het oog gekomen? Spoel het oog direct uit met water en bel de dokter.

Een besmetting met cytostatica kan ook via afval gebeuren. Het afval van uw behandeling met cytostatica kan in de risicoperiode resten van cytostatica bevatten. In de poster hieronder ziet u welk afval waar en hoe weggegooid moet worden.

Heeft het ziekenhuis of de apotheek die de cytostatica levert u andere regels gegeven voor het weggooien van afval? Dan moet u die regels volgen.

Tip: Print de poster en hang deze op waar u afval verzamelt, zoals in de keuken en in de schuur. Dat kan handig zijn voor u en uw naasten.

Download hieronder de printversie van de patiënteninformatie (wordt nog gemaakt).