Verwerken van meldingen en surveillance
De tbc-verpleegkundige is (mede-)verantwoordelijk voor het accuraat aanleveren van de gegevens voor tuberculose meldingen in het Osiris-NTR. Momenteel worden door de tbc-verpleegkundigen wel data in het kader van meldingen en surveillance verzameld, maar doen zij zelf weinig met de data. De tbc-verpleegkundigen hebben zicht op hun patiëntenpopulatie en de verzamelde data, en kunnen meer betrokken zijn bij de tuberculose surveillance op lokaal, regionaal en landelijk niveau.
Bron- en contactonderzoek
De tbc-verpleegkundige is verantwoordelijk voor de uitvoering van het BCO volgens de richtlijn Tuberculose Bron- en Contactonderzoek . Het verkrijgen van gegevens over contacten voor het uitvoeren van een BCO verloopt soms moeizaam door verscheidenen factoren die een barrière vormen (zie ook de knelpuntenanalyse). Om patiënten te motiveren om gegevens te delen, is het van belang dat de tbc-verpleegkundige een goede patiënt-verpleegkundige relatie ontwikkeld. Daarnaast geeft de tbc-verpleegkundige mondelinge voorlichting over het belang van BCO, de benodigde hulp en medewerking van de patiënt, en bespreekt hij/zij de anonimiteit waarin het BCO wordt uitgevoerd. Huisbezoeken stellen de tbc-verpleegkundige in staat om de sociale omgeving van de patiënt in kaart te brengen, net als het doorvragen hiernaar tijdens consulten gedurende de behandeling.
Infectiepreventie
De overgrote meerderheid van de patiënten die behandeld worden voor tuberculose wordt niet opgenomen in het ziekenhuis. Aandacht voor isolatiemaatregelen in de thuissituatie is onderdeel van de zorg die door de tbc-verpleegkundige wordt gegeven. Naast voorlichting over de besmettelijkheid, de benodigde gedragsregels en maatregelen is er ook aandacht voor het feit of isolatie in de thuissituatie überhaupt mogelijk is. Als hier twijfels over zijn, bespreekt de tbc-verpleegkundige met de patiënt, de behandelend arts en/of de tbc-arts eventuele opname in een (gespecialiseerd) ziekenhuis.
Voorlichting
De tbc-verpleegkundige geeft bij de start van de tbc-behandeling -en daarna- voorlichting aan de hand van de genoemde onderwerpen in de Verpleegkundig Anamnese Lijst (VAL). Voorlichting wordt mondeling gegeven, en eventueel ondersteund door een plaatjesboek. Verder worden folders meegegeven aan patiënten en familie als naslagwerk. Het gebruik van voorlichtingsvideo’s wordt door sommige tbc-verpleegkundigen als positief ervaren, andere zijn er niet mee bekend, en een enkele tbc-verpleegkundige kreeg minder goede reacties over de video’s van patiënten.
Stigma
Er worden momenteel geen systematische acties ingezet om stigma te signaleren en/of adresseren. De tbc-verpleegkundigen gaven in de focusgroepdiscussies aan dat stigma besproken wordt, als dit in de gesprekken met de patiënten aan de orde komt. Bijvoorbeeld als er sprake is van sociale-exclusie. De tbc-verpleegkundigengaven aan dat zij voorlichting geven, en samen met de patiënt het gesprek aangaan met familie en/of omgeving. Er is behoefte aan training op het gebied van het concept stigma, stigma signaleren, en stigma adresseren.