Algemene vraag: Welke aanpak moet worden gevolgd om overbelasting bij mantelzorgers te voorkomen of te verminderen?

Uitgangsvraag 6: Welke interventies om overbelasting bij jongere, werkende of oudere mantelzorgers te voorkomen of te verminderen zijn geschikt, effectief en voldoende wetenschappelijk onderbouwd en beschreven?

Aanbeveling 6.1
Bespreek met overbelaste mantelzorger(s) de mogelijkheid van onderstaande interventies. Per interventie wordt aangegeven voor welke doelgroep mantelzorgers deze geschikt kan zijn. (Zie Bijlagen module 3, bijlage 10.1 -10.7E)

Aanbeveling 6.1.1 Bespreek met ouders/mantelzorgers van jeugdigen (8-18 jaar) met een chronische ziekte de mogelijkheid om deel te nemen aan de preventie cursus ‘Op koers’. (Zie Bijlage 10.1) (https://www.opkoersonline.nl/site/Home/)

Aanbeveling 6.1.2 Bespreek met broers en zussen/mantelzorger(s) van kinderen met autisme de mogelijkheid om deel te nemen aan de ‘Brussencursus Autisme’. (Zie Bijlage 10.2) (https://www.combinatiejeugdzorg.nl/wp-content/uploads/2016/01/Brussencursus.pdf)

Aanbeveling 6.1.3 Bespreek met werkende mantelzorgers de mogelijkheid om gebruik te maken van een effectieve online zelfhulpcursus, bijvoorbeeld de cursus ‘Werk en mantelzorg’. Deze cursus is gericht op het combineren van zorg, werk en sociaal leven. (Zie Bijlage 10.3) (https://www.markant.org/doe-mee-met-de-gratis-cursus-mantelzorg-werk-en-onderzoek)

Aanbeveling 6.1.4 Bespreek met mantelzorgers van een persoon met psychische problemen de mogelijkheid om deel te nemen aan een effectieve groepscursus, bijvoorbeeld de groepscursus ‘Psychische problemen in de familie’. (Zie Bijlage 10.4) (https://www.trimbos.nl/aanbod/webwinkel/product/af0853-psychische-problemen-in-de-familie handleiding-voor-cursusleiders)

Aanbeveling 6.1.5 Bespreek met mantelzorgers van een volwassen persoon met ernstige langdurige psychiatrische problematiek de mogelijkheid van deelname aan Pakket Interventie Mantelzorg op Maat, ofwel de PIMM-interventie.
Ernstige langdurige psychiatrische problematiek zoals een depressie, een bipolaire stoornis, schizofrenie, een persoonlijkheidsstoornis of een angststoornis. (Zie Bijlage 10.5) (https://erkendeinterventiesggz.trimbos.nl/erkende-interventies/pimm)

Aanbeveling 6.1.6 Bespreek met mantelzorgers van kwetsbare ouderen of personen met dementie de mogelijkheid van respijtzorg. Respijtzorg kan in de thuissituatie worden ingezet of door middel van (tijdelijke) dagopvang in een instelling. (Zie Bijlage 10.6) Infographic respijtzorg: https://www.movisie.nl/sites/movisie.nl/files/2020 11/Respijtzorg%20infographic%2020201117.pdf

Aanbeveling 6.1.7 Bespreek met mantelzorgers van een persoon met dementie de volgende interventies en raadpleeg de zorgstandaard dementie (https://zorgstandaarddementie.nl/):

    1. De Dementelcoach, een telefonische coaching door professionals voor mantelzorgers van een persoon met dementie. (http://www.dementelcoach.nl/) (Zie Bijlage 10.7A)
    2. De STAR e-learning voor mantelzorgers om met het gedrag van de persoon met dementie om te leren gaan in de thuissituatie of in de zorginstelling. (Zie Bijlage 10.7B) (https://amstaonlineacademie.wordpress.com/2016/05/06/star-e-learning-dementie beschikbaar)
    3. De mogelijkheid van het bezoeken van een ontmoetingscentrum voor personen met dementie en voor mantelzorger(s). Zij kunnen daar deelnemen aan gespreksgroepen met mantelzorgers terwijl de persoon met dementie deelneemt aan creatieve en recreatieve activiteiten. (Zie Bijlage 10.7C) (http://ontmoetingscentradementie.nl/downloads/overzicht-locaties)
    4. De mogelijkheid van een cognitieve gedragsinterventie, bijvoorbeeld EDOMAH, bij kwetsbare ouderen in de thuissituatie. Dit betreft ergotherapie bij ouderen met dementie en hun mantelzorgers aan huis. (Zie Bijlage 10.7D) (https://www.edomah.nl/)
    5. Bespreek met mantelzorgers van een persoon met dementie de mogelijkheid van de Partner in Balans cursus. Deze cursus helpt mantelzorgers omgaan met onzekerheden en vragen na een diagnose dementie. (Zie Bijlage 10.7E) (https://www.zonmw.nl/nl/onderzoek-resultaten/life-sciences-health/programmas/project detail/medische-producten-nieuw-en-nodig/partner-in-balans-in-de-praktijk-iedereen-in-balans/)

Noot1: Aanvullend willen we benoemen dat op dit moment (2021) in zes landen een interventie wordt ontwikkeld en onderzocht met betrekking tot de veerkracht van jonge mantelzorgers (15 tot 17 jarigen), het zogenaamde me-we project. Meer informatie hierover is te vinden op de volgende websites; https://me-we.eu/ https://www.vilans.nl/artikelen/me-we-verbetert-welbevinden-jonge-mantelzorgers