Algemene vraag: Hoe kan de draaglast besproken worden met mantelzorgers?
Uitgangsvraag 1: Welke communicatiestijl is geschikt en bruikbaar voor het bespreken van de ervaren draagkracht en draaglast van de mantelzorger(s)
Aanbeveling 1.1:
Maak bij het bespreken van de draagkracht en draaglast van de mantelzorger(s) gebruik van de principes van persoonsgerichte communicatie. Deze principes zijn:
- sluit aan bij de taal van de mantelzorger;
- ga uit van het perspectief van de mantelzorger;
- stel hiertoe open vragen, vraag door en vat samen;
- geef heldere (gezondheids)informatie;
- geef advies over en bespreek verwachtingen van een interventie of behandeling;
- stem de zorg af met de mantelzorger.
Aanbeveling 1.2:
Houd in de communicatie met de mantelzorger(s) rekening met de verschillende rollen van de mantelzorger(s) volgens het SOFA-model: zorgverlener, hulpvrager, betrokkene of ervaringsdeskundige.
De verschillende rollen van mantelzorger(s) vragen om telkens een andere focus in de communicatie; Samenwerken, Ondersteunen, Faciliteren of Afstemmen (SOFA). (Zie Bijlagen Module 1, bijlage 8.3).
Uitgangsvraag 2: Welke onderwerpen op het gebied van draagkracht en draaglast dienen besproken te worden met de mantelzorger(s) en op welke manier?
Aanbeveling 2.1:
Communicatie met de mantelzorger(s) bevat idealiter de volgende onderdelen:
1) ervaringen met mantelzorg (zowel positief als negatief), 2) het meten en bespreken van de ervaren belasting, 3) kenmerken van de mantelzorg, 4) behoefte aan ondersteuning, 5) het sociale netwerk, met behulp van een ecogram, 6) een samenvatting en advies en 7) het voeren van een vervolggesprek.
Het gespreksformulier ‘Model Mantelzorgondersteuning’ is hiervoor een bruikbaar hulpmiddel (https://shop.iknl.nl/shop/formulier-model-in-gesprek-met-mantelzorger/99845). (Zie Bijlagen Module 1, bijlage 8.1).
Aanbeveling 2.2:
Maak bij het bespreken van de (positieve en negatieve) ervaringen en zorgen van de mantelzorger onderscheid tussen twee fasen. De fase van de probleemverheldering en de fase waarin behoeften van de mantelzorger worden besproken en vastgesteld. Laat de mantelzorger zijn/haar verhaal vertellen. EDOMAH-gesprekskaarten kunnen hierbij helpen. (EDOMAH staat voor ‘Ergotherapie bij Ouderen met Dementie en hun Mantelzorgers Aan Huis’). Deze kaarten zijn bruikbaar voor alle mantelzorgers. (Zie Bijlagen Module 1, bijlage 8.2).
Aanbeveling 2.3:
Bij het in kaart brengen van het sociale netwerk van de mantelzorger(s) kan gebruik worden gemaakt van een ecogram en van sociale netwerkversterking. Met een ecogram wordt duidelijk hoe de mantelzorger(s) de zorg met de verschillende personen uit zijn/haar sociale netwerk bespreekbaar maakt. Daarnaast wordt duidelijk hoe deze personen eventueel hulp kunnen bieden en hoe de mantelzorger zijn/haar netwerk kan versterken. (Zie Bijlagen Module 1, bijlage 8.1).