Aanbeveling 7
Overweeg het toepassen van de principes van benadering van het toiletprogramma bij zorgvragers met dementie in het verpleeghuis om verbale en fysieke agitatie te verminderen.
Dit zou bereikt kunnen worden door aandacht te hebben voor de volgende principes:
- Overweeg de invoering van een toiletprogramma door het beoordelen van de darm- en continentie routines met behulp van een plasdagboek en gedocumenteerde darminterventies en -frequentie in het zorgdossier;
- Geef zorgvragers ook de ruimte om zelf – verbaal of non-verbaal- aan te geven of toiletbezoek gewenst is;
- Assisteer bij de transfer en zitpositie van de bewoner, het juiste gebruik van medicatie en de beoordeling van de vochtinname en het dieet van de zorgvrager;
- Maak gebruik van mechanische tilliften waar nodig/mogelijk;
- Herken geagiteerd gedrag van de zorgvrager vroegtijdig door bewust te zijn van emotionele, verbale of fysieke signalen van agitatie bij de zorgvrager;
- Wees bewust van de verschillende factoren die kunnen helpen de agitatie te verlichten en intense agitatie zoals fysieke agressie kunnen voorkomen.
Onderbouwing
Uit het voor deze uitgangsvraag uitgevoerd literatuuronderzoek is de studie van Engst, Chhokar, Robinson, Earthy, en Yassi (2004) geselecteerd. De keuze voor de toiletprogramma interventie is gebaseerd op de resultaten van dit onderzoek.
Overwegingen vanuit de werkgroep
Deze interventie is in Nederland nog niet getest op effectiviteit. Het is nog onduidelijk of deze interventie ook in Nederland effectief en praktisch uitvoerbaar is voor zorgverleners in de ADL-zorg. De werkgroep kan de effectiviteit op basis van eigen ervaring niet direct bevestigen en geeft aan dat het inzetten van een toiletschema niet altijd wenselijk is door zorgvragers. Zij geeft aan dat het belangrijk is om ruimte te geven aan zorgvragers om zelf aan te geven, verbaal of non-verbaal, of het toiletbezoek gewenst is. De werkgroep herkent de onderliggende principes van deze interventie wel en past deze gedeeltelijk toe in het verlenen van ADL-zorg in met name de verstandelijk gehandicapten zorg. De werkgroep is verder van mening dat zorgvragers die bijvoorbeeld onbegrepen gedrag vertonen wel gebaat zijn bij een toiletschema.
Conclusie
Niveau 3: beperkt wetenschappelijk bewijs
Er zijn aanwijzingen dat het minimaal 8 maanden toepassen van het ‘toiletprogramma’ bijdraagt aan het verminderen van verbale en fysieke agitatie bij verpleeghuisbewoners met dementie na 1-2 maanden .
Niveau 4: mening van experts
De werkgroep is van mening dat methodes van het toiletprogramma ook ingezet zouden kunnen worden, met name in de verstandelijk gehandicaptenzorg.