Het NIVEL heeft in 2021 een knelpuntenanalyse uitgevoerd naar vervuilde huishoudens en het werk van verpleegkundigen en verzorgenden in de wijkverpleging . Daaruit blijkt dat er knelpunten zijn rondom zorginhoudelijke vraagstukken, gebrek aan kennis en organisatorische vraagstukken. Onder een vervuild huishouden wordt verstaan een woning met problematische hygiëne. Dit levert o.a. infectiegevaar op voor de betreffende bewoner zelf, maar ook voor betrokken (zorg)professionals. Ook kan er gevaar zijn voor buurtbewoners, bijvoorbeeld bij een brandgevaarlijke situatie. Als de veiligheid in gevaar is, moet er worden ingegrepen. Maar ook als er niet direct een veiligheidsdreiging is, kan het voor de zorgverleners lastig zijn de benodigde zorg te bieden. Zij vinden de zorg en ondersteuning van cliënten in een vervuild huishouden ingewikkeld.

Soms ontstaat een vervuild huishouden doordat de bewoner tijdelijk niet in staat is zorg te dragen voor het huishouden, bijvoorbeeld wegens ziekte of verlies van een dierbare. In zo’n geval is de vervuiling vaak beperkt en relatief eenvoudig met extra ondersteuning op te lossen .

Bij een vervuild huishouden kan er ook sprake zijn van een psychiatrische aandoening, zoals een psychotische aandoening of depressie. Door verwardheid, inactiviteit of onverschilligheid kan de persoon het huishouden verwaarlozen. Hoarding of verzamelstoornis is ook een veel voorkomende oorzaak van een vervuild huishouden. Bij een verzamelstoornis is sprake van een pathologische moeite om spullen weg te doen, in een zodanige mate dat woonruimten niet of nauwelijks meer te gebruiken zijn. Soms zijn huizen (vrijwel) onbewoonbaar door de grote hoeveelheid spullen, Dat is moeilijk schoon te maken en te houden, waardoor er een grotere kans is op vervuiling. Ook de woonveiligheid komt in het gedrang, o.a. door het risico op gezondheidsklachten, val- en brandgevaar, stankoverlast, aantrekken van ongedierte, etc. waardoor er een grotere kans is op vervuiling.