Uitgangsvraag 6: Welke interventies zijn geschikt, effectief en voldoende wetenschappelijk onderbouwd om overbelasting bij jongere, werkende en oudere mantelzorgers te voorkomen of te verminderen?
Aanbeveling 6.1
Bespreek met (overbelaste) mantelzorger(s) de mogelijkheid van een van onderstaande interventies. Per interventie wordt aangegeven voor welke mantelzorger deze geschikt kan zijn.
Onderbouwing van deze aanbeveling
Er is een systematische internationale literatuurreview uitgevoerd naar randomised clinical trials (RCTs) en systematische reviews over interventies om overbelasting bij mantelzorgers te voorkomen of te verminderen. Studies die betrekking hebben op de palliatieve zorg zijn geëxcludeerd. Er zijn 69 RCTs en 9 systematische reviews geïncludeerd.
Aanbeveling 6.1.1
Bespreek met ouders van jeugdigen (8-18 jaar) met een chronische ziekte de mogelijkheid van de preventieve cursus ’Op Koers’. (Zie Bijlagen Module 3, bijlage 10.1)
Onderbouwing van deze aanbeveling
De keuze voor de interventie ‘Op Koers’ is gebaseerd op de beoordeling door de Erkenningscommissie Interventies als effectief volgens goede aanwijzingen.
Aanbeveling 6.1.2
Bespreek met ouders en broers en zussen (mantelzorgers) van kinderen met autisme de mogelijkheid van de ‘Brussencursus Autisme’. (Zie Bijlagen Module 3, bijlage 10.2)
Onderbouwing van deze aanbeveling
Volgens de deelcommissie Jeugdzorg en psychosociale/pedagogische preventie is deze interventie goed onderbouwd en is de werkzaamheid van de interventie aannemelijk gemaakt door theorieën en empirische kennis. De doelgroep is duidelijk afgebakend en de randvoorwaarden zijn omschreven. Sterk punt is de ondersteuning van begeleiders door Video Interactie Begeleiding.
Referenties
https://www.combinatiejeugdzorg.nl/wp-content/uploads/2016/01/Brussencursus.pdf
Aanbeveling 6.1.3
Bespreek met werkende mantelzorgers de mogelijkheid van een online zelfhulpcursus, bijvoorbeeld ‘Werk en mantelzorg’ gericht op het combineren van zorg, werk en sociaal leven. (Zie Bijlagen Module 3, bijlage 10.3)
Onderbouwing van deze aanbeveling
De keuze voor de interventie ‘Werk en mantelzorg’ is gebaseerd op de wetenschappelijke onderbouwing van de effectiviteit van de interventie om belasting van mantelzorgers te verminderen. De cursus Is wetenschappelijk onderzocht in het AMC (Coronel Instituut van Arbeid en Gezondheid) .
Aanbeveling 6.1.4
Bespreek met mantelzorgers van een persoon met psychische problemen de mogelijkheid van een effectieve groepscursus ‘Psychische problemen in de familie’. (Zie Bijlagen Module 3, bijlage 10.4)
Onderbouwing van deze aanbeveling
De keuze voor de interventie ‘Psychische problemen in de familie’ is gebaseerd op de wetenschappelijke onderbouwing van en directe aanwijzingen van de effectiviteit van de interventie voor vermindering van (over)belasting .
Referenties
https://www.movisie.nl/sites/movisie.nl/files/2018-03/Methodebeschrijving-psychische-problemen-in familie.pdf
Aanbeveling 6.1.5
Bespreek met mantelzorgers van een volwassen persoon met ernstige langdurige psychiatrische problematiek de mogelijkheid van deelname aan de PIMM-interventie. PIMM staat voor pakket Interventie Mantelzorg op Maat. Ernstige langdurige psychiatrische problematiek zoals een depressie, een bipolaire stoornis, schizofrenie, een persoonlijkheidsstoornis of een angststoornis. (Zie Bijlagen Module 3, bijlage 10.5)
Onderbouwing van deze aanbeveling
De interventie is een door het Trimbos instituut erkende interventie gericht op mantelzorgers van volwassenen met ernstige langdurige psychiatrische problematiek .
Referenties
https://erkendeinterventiesggz.trimbos.nl/erkende-interventies/pimm
Aanbeveling 6.1.6
Bespreek met mantelzorgers de mogelijkheid van respijtzorg. Respijtzorg kan in de thuissituatie worden ingezet of door middel van (tijdelijke) dagopvang in een instelling. (Zie Bijlagen Module 3, bijlage 10.6) Infographic respijtzorg: https://www.movisie.nl/sites/movisie.nl/files/2020 11/Respijtzorg%20infographic%2020201117.pdf
Onderbouwing van deze aanbeveling
Respijtzorg werd vanuit de werkgroep benoemd als mogelijke interventie in het verminderen van de belasting bij mantelzorgers. Binnen de literatuur gericht op interventies is er specifiek gezocht naar studies die het effect laten zien van respijtzorg op de ervaren belasting door mantelzorgers .
Aanbevelingen 3.1.7A t/m E betreffen interventies gericht op mantelzorgers van mensen met Dementie
Raadpleeg in die situaties ook altijd de zorgstandaard Dementie https://zorgstandaarddementie.nl/
Aanbeveling 6.1.7A
Bespreek met mantelzorgers van een naaste met dementie de mogelijkheid van Dementelcoach, een telefonische coaching door professionals van mantelzorgers van een persoon met dementie. (Zie Bijlagen Module 3, bijlage 10.7A)
Onderbouwing van deze aanbeveling
De keuze voor de interventie ‘Dementelcoach’ is gebaseerd op de wetenschappelijke onderbouwing van de effectiviteit van de interventie van vermindering van (over)belasting .
Aanbeveling 6.1.7B
Bespreek met mantelzorgers van een naaste met dementie de STAR e-learning voor mantelzorgers om met het gedrag van een naaste met dementie om te leren gaan in de thuissituatie of in een zorginstelling. (Zie Bijlagen Module 3, bijlage 10.7B)
Onderbouwing van deze aanbeveling
De keuze voor de interventie STAR e-learning is gebaseerd op de wetenschappelijke onderbouwing van de effectiviteit van de interventie van vermindering van (over)belasting .
Aanbeveling 6.1.7C
Bespreek met mantelzorgers van een naaste met dementie de mogelijkheid van het bezoeken van een ontmoetingscentrum voor mensen met dementie voor mantelzorger(s). Mantelzorgers kunnen deelnemen aan gespreksgroepen, terwijl de naaste deelneemt aan creatieve en recreatieve activiteiten.
Onderbouwing van deze aanbeveling
De keuze voor de interventie ‘Ontmoetingscentrum voor mantelzorgers van mensen met dementie’ is gebaseerd op de wetenschappelijke onderbouwing van de effectiviteit van de interventie van vermindering van (over)belasting. (Zie Bijlagen Module 3, bijlage 10.7C) .
Referenties
https://modernedementiezorg.nl/upl/activiteiten/Methodebeschrijving%20Ontmoetingscentra%20voor %20mensen%20met%20dementie.pdf
Aanbeveling 6.1.7D
Bespreek met mantelzorgers van een persoon met dementie de mogelijkheid van een cognitieve gedragsinterventie ‘EDOMAH’ bij kwetsbare ouderen in de thuissituatie. Dit betreft ergotherapie bij ouderen met dementie en hun mantelzorgers aan huis. (Zie Bijlagen Module 3, bijlage 10.7D)
Onderbouwing van deze aanbeveling
De keuze voor de cognitieve en gedragsinterventie ‘EDOMAH’ is gebaseerd op de wetenschappelijke onderbouwing van de effectiviteit van de interventie van vermindering van (over)belasting van mantelzorgers .
Aanbeveling 6.1.7E
Bespreek met mantelzorgers van een persoon met dementie de mogelijkheid van de Partner in Balans cursus. Deze cursus helpt mantelzorgers omgaan met onzekerheden en vragen na een diagnose dementie. (Zie Bijlagen Module 3, bijlage 10.7E)
Onderbouwing van deze aanbeveling
De keuze voor de Partner in Balans cursus is gebaseerd op de wetenschappelijke onderbouwing van de effectiviteit van de interventie op verbetering van de kwaliteit van leven. Vermindering van (over)belasting van mantelzorgers is niet gemeten in het onderzoek .