De taken die een tbc-verpleegkundige in Nederland heeft bij de begeleiding van mensen die behandeld worden voor tuberculose of een TBI zijn breder dan alleen de individuele patiëntenzorg. In het kader van de Wet publieke gezondheidszorg (WPG) heeft de tbc-verpleegkundige ook taken op het gebied van de collectieve gezondheidszorg. Deze collectieve taken zijn gericht op het voorkómen van (verdere verspreiding van) tuberculose, bijvoorbeeld door voorlichting en communicatie over tuberculose, stigma reductie, infectiepreventie, uitvoeren van BCO en op peil houden van bewustzijn van tuberculose bij het algemene publiek en hulpverleners.
De collectieve taken zoals beschreven in deze module zijn gelieerd aan de individuele zorg die de tbc-verpleegkundigen geven aan personen die behandeld worden voor tuberculose of een TBI. De collectieve taken zijn onder te verdelen in de volgende vijf thema’s:
- Verwerken van meldingen en surveillance;
- Bron- en contactonderzoek;
- Infectiepreventie;
- Voorlichting;
- Stigma.
De Nederlandse tuberculosebestrijding heeft technische richtlijnen voor BCO en infectiepreventie en een werkinstructie voorlichtingsmaterialen (Werkgroep Voorlichtingsmaterialen CPT 2015). Uit de knelpuntenanalyse voor de ontwikkeling van deze richtlijn komen verscheidene punten naar voren die de uitvoering van de genoemde richtlijnen bemoeilijken. Een voorbeeld is de wisselende bereidheid van patiënten en diens contacten tot het meewerken aan BCO en andere preventieve maatregelen. Dit wordt mede veroorzaakt door onbekendheid met de ziekte tuberculose en het BCO in de bevolking en bij hulpverleners. Ook is de rol van de GGD ten aanzien van de preventie van tuberculose vaak onbekend bij de algemene bevolking en hulpverleners, doordat de ziekte in Nederland steeds minder voorkomt. Andere factoren die de uitvoer van collectieve taken bemoeilijken zijn het taboe op tuberculose en daarmee stigma/schuldgevoel van patiënten, druk vanuit derden/omgeving bij BCO, sociale isolatie en privacy issues. Er is daarom behoefte aan aanvullende inhoudelijke aanbevelingen ter ondersteuning van de verpleegkundigen bij het uitoefenen van hun taak en het oplossen van knelpunten waar zij in de praktijk bij de uitvoer van de collectieve taken tegenaan lopen.
De tbc-verpleegkundige heeft, naast de hierboven genoemde aan de patiëntenzorg gelieerde taken, ook proactieve taken in het kader van de collectieve gezondheidszorg, maar deze vallen buiten het bestek van deze richtlijn. Voorbeelden van dergelijke taken zijn het maken en onderhouden van contacten met relevante partners en stakeholders en het verstrekken van informatie over tuberculose en de taken van de GGD aan deze partners en/of stakeholders.