Moment van toepassen van handhygiëne
Er zijn geen studies gevonden binnen de ons gehanteerde inclusiecriteria naar het moment waarop handhygiëne toegepast dient te worden.

Keuze van handhygiëneproducten
In de richtlijn van NICE (National Institute for Health and Clinical Excellence) is literatuuronderzoek gedaan naar de keuze van handhygiëneproducten . In de literatuurstudie bij dit onderdeel zijn drie studies geïncludeerd waarbij het gebruik van handdesinfectans werd vergeleken met handen wassen met water en zeep. De uitkomstmaat van deze studies was kolonievormende eenheden (KVE). De conclusie was als volgt: Er is een statistisch significante, met onzekere klinische relevantie, vermindering in de gemiddelde logverandering van KVE na gebruik van handdesinfectans in vergelijking met handen wassen met water en zeep. De kwaliteit van het bewijs was echter laag tot zeer laag.

Daarnaast heeft ons literatuuronderzoek drie studies opgeleverd waarbij het gebruik van handdesinfectans werd vergeleken met handen wassen met water en zeep . De karakteristieken van de geïncludeerde studies staan beschreven in de verantwoording van uitgangsvraag 3 in tabel 9. Alle drie de studies waren controlled clinical trials. De uitkomstmaat in de studie van Herruzo-Cabrera (2001) was het percentage KVE op de handen , in de studie van Mody (2003) het percentage kolonisatie op de handen en percentage zorginfecties en in de studie van Yildrim (2014) de besmetting van de handen met Candida . Alle drie de studies vonden dat het gebruik van handdesinfectans significant effectiever was dan handen wassen met water en zeep met betrekking tot de reductie van bacteriën op de handen . Er werd geen verschil gevonden met betrekking tot het percentage zorginfecties .

Conclusie

Techniek voor handdesinfectie
Het literatuuronderzoek heeft drie studies (één RCT en twee randomized cross-over trials) opgeleverd naar de techniek van het toepassen van handdesinfectiemiddelen . In deze studies is gekeken naar de WHO 6-stappen handhygiëne techniek. De techniek bestaat uit de volgende stappen:

1. Wrijf de handen over elkaar
2. Wrijf tussen de vinger
3. Wrijf aan de bovenzijde van de hand tussen de vingers
4. Wrijf je twee vuisten in elkaar
5. Wrijf elke vinger apart met je gehele hand in
6. Wrijf met je nagels in de handpalm

De studie van Pires (2017) evalueerde of het wijzigen van de volgorde van de WHO techniek door eerst stap 6 uit te voeren resulteert in een grotere bacteriële reductie op de handen van zorgverleners . Met deze wijziging was de gemiddelde reductie van de bacterieconcentratie significant groter dan de standaard techniek. In de studie van Reilly (2016) is de effectiviteit van de WHO techniek vergeleken met een andere techniek (CDC 3-stappen handhygiëne techniek) . De CDC techniek bestaat uit de volgende stappen:

1. Bedek de palm van één hand met handalcohol en wrijf de handen tegen elkaar
2. Bedek alle oppervlakken van de handen
3. Ga door met wrijven tot de handen droog zijn

Uit deze studie bleek de WHO techniek effectiever te zijn in het verminderen van het aantal bacteriën op de handen. In de studie van Tschudin-Sutter (2017) is de WHO techniek vergeleken met een vereenvoudigde 3-stappen techniek in termen van vermindering van het aantal bacteriën op de handen van zorgverleners . De vereenvoudigde techniek bestaat uit de volgende stappen:

1. Bedek alle oppervlakken van de handen
2. Wrijf de vingertoppen in de palm van de andere hand
3. Wrijf beide duimen met de vingers van de andere hand

De vereenvoudigde 3-stappen techniek bleek effectiever te zijn in het verwijderen van het aantal bacteriën.

Techniek voor handen wassen
Binnen de door ons gehanteerde zoekstrategie en inclusiecriteria zijn geen studies gevonden naar het toepassen van handhygiëne door middel van handen wassen met water en zeep.