Naast de bovengenoemde bepalingen uit onder andere de WGBO, is er nog een aantal wetten waar regels met betrekking tot verslaglegging binnen een specifieke sector zijn opgenomen.
Wet BIG
De wet BIG omvat onder meer de geheimhoudingsplicht van de zorgprofessional. In artikel 88 van de wet BIG is het beroepsgeheim vastgelegd voor alle beroepsbeoefenaren die onder de bepalingen van de Wet BIG vallen. De beroepsbeoefenaren zijn verplicht tot geheimhouding bij de uitoefening van een beroep in de individuele gezondheidszorg. Aan het medisch beroepsgeheim wordt nadere invulling gegeven in de WGBO. Met het doorgeven van gegevens zonder toestemming van de cliënt doorbreekt de zorgprofessional het beroepsgeheim.
Doorbreking van het beroepsgeheim kan plaatsvinden in de volgende gevallen:
- bij wettelijk voorschrift;
- als de cliënt toestemming heeft gegeven;
- als de zorgprofessional in een situatie van conflict van plichten komt. In deze situatie meent de zorgprofessional dat hij/zij het beroepsgeheim moet doorbreken omdat een ander concreet belang zwaarder weegt en omdat met het doorbreken van de zwijgplicht een ernstig nadeel voor de cliënt of een andere persoon kan worden voorkomen. Hierbij gelden de volgende voorwaarden:
-
- de zorgprofessional verkeert in gewetensnood door het handhaven van de zwijgplicht;
- alles is geprobeerd om eerst toestemming van de cliënt te verkrijgen;
- er is geen andere weg om het probleem op te lossen dan door doorbreking van het beroepsgeheim;
- het niet doorbreken van de zwijgplicht levert voor een ander ernstige schade op;
- het is vrijwel zeker dat die schade kan worden voorkomen of beperkt door de zwijgplicht te doorbreken;
- het beroepsgeheim moet zo min mogelijk geschonden.
Algemene Verordening Gegevensbescherming
De Algemene Verordening gegevensbescherming (AVG) is van toepassing voor iedereen die gegevens van een ander vastlegt en hier iets mee wil doen. De wet is niet specifiek bedoeld voor verslaglegging in de zorg, maar bevat wel een aantal bepalingen die van belang zijn voor de verwerking van cliëntgegevens. Een belangrijke bepaling in dit kader is dat het vastleggen van bijzondere gegevens, waaronder gegevens over de gezondheid van cliënten, verboden is als dit een andere reden heeft dan een goede behandeling of verzorging (artikel 9 lid 2 AVG). Je mag dus niet zomaar, zonder reden, gezondheidsgegevens verzamelen en documenteren. Een belangrijke bepaling uit de AVG is dat de gegevens slechts verwerkt mogen worden als de cliënt hiervan op de hoogte is en toestemming heeft gegeven. De zorgprofessional die de gegevens verwerkt, heeft de verplichting om de gegevens te beschermen.
Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg
Volgens de begripsomschrijving in de Wkkgz is een dossier de schriftelijk of elektronisch vastgelegde gegevens met betrekking tot de verlening van zorg aan een cliënt. Er moet een aantekening in het dossier worden gemaakt indien er een melding is van een calamiteit. Onder een calamiteit wordt een niet-verwachte gebeurtenis die (ernstige) schade kan veroorzaken verstaan.
De Wkkgz richt zich tot de zorgaanbieder. Dat zijn zorgorganisaties en individuele beroepsbeoefenaren.
Wet zorg en dwang (Wzd) en de Wet verplichte ggz (Wvggz)
Per 1 januari 2020 is de Wet bijzondere opnemingen psychiatrische ziekenhuizen (Wet Bopz) vervangen door de Wet zorg en dwang (Wzd) en de Wet verplichte ggz in de psychiatrie. In de Wet zorg en dwang is de bepaling opgenomen dat de zorgaanbieder samen met de cliënt een zorgplan opstelt. De zorgverantwoordelijke zorgt voor het opstellen, vaststellen, uitvoeren, evalueren en zo nodig periodiek aanpassen van het zorgplan en het cliëntdossier.
De zorgverantwoordelijke overlegt hierover met de cliënt en zijn vertegenwoordiger.
De geboden onvrijwillige zorg dient in het cliëntendossier te worden opgenomen. De gegevens over de onvrijwillige zorg moeten beschikbaar zijn voor Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). Er moet ieder halfjaar een overzicht van de geboden zorg aan IGJ worden verstrekt. Daarnaast moet ieder half jaar een analyse van de registraties op locatieniveau bij de IGJ aangeleverd worden.
Bepalingen in overige wetten
De Wet op de lijkbezorging, de Zorgverzekeringswet (Zvw) en de Wet publieke gezondheid bevatten onder andere een verplichting tot het melden van bepaalde gegevens. De Wet publieke gezondheid bevat bijvoorbeeld een verplichting voor het melden van infectieziekten zoals malaria, cholera en q-koorts.
De meldplicht in deze wetgeving doorbreekt het beroepsgeheim van de beroepsbeoefenaar.
Bepalingen met betrekking tot toezicht
In het kader van toezicht en handhaving hebben verschillende ‘bevoegden’ ook recht op inzage in het dossier. Dit is in ieder geval de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd. In het kader van de uitvoering van de Wlz, Wmo en Zvw hebben zorgverzekeraars soms ook toegang tot bepaalde in die wetten omschreven gegevens. Zorgverzekeraars mogen echter geen individuele verzorgenden en verpleegkundigen om cliëntgegevens vragen. Individuele verzorgenden en verpleegkundigen geven derhalve zorgverzekeraars geen toegang tot deze gegevens.